Geen ‘hallelujastemming’ op de Canarische Eilanden

Door Jacco Strating


jacco.strating@reedbusiness.nl

Het is al jaren geen geheim dat de Canarische Eilanden het moeilijk hebben als tomatenproducent én -exporteur. Virussen, grootschalige bedrijfsbeëindiging en bovenal concurrentie van binnen en buiten de EU hebben de afgelopen jaren forse blokkades opgeworpen voor de befaamde Canarische tomaat. Toch heeft dit alles de positie van het product niet aangetast, zo meent Gert-Jan Slobbe van Fortuna Frutos. “Ik zal niet ontkennen dat we wederom een belangrijk jaar voor de boeg hebben, maar ik ben nog steeds van mening dat er altijd plaats zal zijn voor Canarische tomaten, zeker als de krachten verder gebundeld zullen worden. Op de eilanden, maar ook aan importzijde.” Op Gran Canaria werken drie coöperaties sinds dit jaar samen, namelijk Coagrisan, Copaisan en Coparlita. De producten van deze coöperaties zullen worden vermarkt door de Fortuna Groep. Verdere krachtenbundeling ziet Slobbe rond 2010 plaatsvinden. “Versnippering is nooit goed en dat is nog altijd het geval met de Canarische productie en import. We zien nog geen afname van het aantal partijen in de markt, dat aantal moet verder worden teruggebracht om écht succesvol te kunnen zijn en blijven.” 



Bestaansrecht


Dit seizoen is het tomatenareaal op de eilanden opnieuw afgenomen met meer dan 15 procent. Vooral op Tenerife is de productie sterk teruggelopen. Voor Fortuna Frutos heeft dat vooralsnog weinig gevolgen, zo laat Slobbe weten. “Ons volume komt vooral vanaf Gran Canaria, dus afhankelijk van de weersomstandigheden, zullen onze volumes vrijwel gelijk blijven aan vorig seizoen. Dit betekent tussen de 4 en 4,5 miljoen kartons. Maar het is een feit dat de afgelopen jaren geen superseizoenen waren en dat er geen sprake was van een overdreven hallelujastemming. En dat we daarnaast last hebben gehad van virussen, waardoor nieuwe variëteiten zijn aangepland die minder volumes brengen. En dat veel bedrijven geen opvolgers hebben. Die factoren bij elkaar zullen ervoor zorgen dat er de komende jaren nog veel meer bedrijven zullen stoppen. Dat kan niet anders. Maar daar staat ook een aantal grote professionele bedrijven tegenover die wél voldoende bestaansrecht en toekomst hebben. Bedrijven waar wij de komende jaren mee verder zullen gaan.” Al is zelfs Fortuna Frutos als échte specialist niet meer volledig afhankelijk van de Canarische Eilanden. Sinds drie jaar werkt het bedrijf ook nauw samen met twee tomatentelers op het Spaanse vasteland.SDLqEn deze volumes zullen dit seizoen verder worden uitgebreidSDRq, aldus Slobbe, die deze producten als belangrijke aanvulling van de Canarische import ziet.

Niet op tijd


Minder optimistisch is Miguel Gonzalez, directeur van handelsbedrijf Hispafruit. Hoewel het hem pijn doet om te constateren, hebben de Canarische Eilanden volgens hem enkele jaren terug definitief de aansluiting met de wensen uit de markt gemist.Hij gelooft dan ook niet dat van samenwerking op de eilanden de komende jaren veel terecht zal komen. “De realiteit is dat samenwerking en krachtenbundeling loze woorden zijn. Bedrijven werken niet samen en ik zie dat ook niet gebeuren. Iedereen zag een paar jaar geleden de problemen aankomen. Desondanks is men niet op tijd overgestapt op nieuwe variëteiten, waar Spanje en Marokko die stap wel hebben gezet. Vanwege de kosten was dat ook een moeilijk verhaal op de eilanden, dat besef ik mij heel goed. Maar de consequentie is dat men nu met de ronde tomaat niet meer aansluit bij de wensen van de klant.” Volgens Gonzalez stapelen de problemen zich de laatste jaren ook op voor de Canarische Eilanden. “Problemen met variëteiten, productiekosten, prijsvorming... En doordat veel producenten in financiële nood zijn geraakt, blijven er ook steeds minder bedrijven over. Daardoor wordt de productie almaar lager, zitten de schepen niet meer volledig vol en gaan de transportkosten dus juist steeds verder omhoog. Tenerife is inmiddels in de positie dat zij haar producten eerst naar Las Palmas moet transporteren omdat de schepen niet meer naar het eiland komen. Ook dat leidt weer tot hogere kosten, die er uiteindelijk voor zorgen dat telers er mee ophouden. Problemen, problemen, problemen dus. En dat alles bij elkaar maakt de toekomst van de Canarische Eilanden er niet rooskleuriger op.” Toch heeft Gonzalez wel voorzichtige hoop dat de eilanden zichzelf overeind weten te houden. “Natuurlijk zou het enorm jammer zijn als de tomatenindustrie op de Canarische Eilanden helemaal zou verdwijnen. Vooralsnog kan men voor Canarische tomaten ook nog gewoon bij ons terecht en hopelijk nog vele jaren.Maar we moeten wel realistisch blijven. En dan zie ik het toch somber in.”



Stabiliteit


Toch ziet Jan Willem Tolhoek van het deze zomer opgerichte bedrijf Mundo Fresh mogelijkheden. Hij is het met Slobbe eens dat de Canarische Eilanden nog niet afgeschreven mogen worden. Volgens Tolhoek weet de Canarische tomaat zich nog altijd op kwalitatief vlak te onderscheiden van de concurrentie uit bijvoorbeeld Marokko en Turkije en moet dat de komende jaren ook de kracht blijven van het product. De Canarische Eilanden moeten zich volgens Tolhoek bovendien juist focussen op de losse tomaat en niet op tros- of pruimtomaten.SDLqLosse tomaten vormen de basis van de Canarische Eilanden, daar zijn zij sterk in. Spanje en Marokko zijn al veel verder op het gebied van specialties, dus heeft het geen zin die concurrentiestrijd aan te gaan. Als de overgebleven Canarische bedrijven het daarnaast ook nog eens voor elkaar kunnen krijgen om de stabiliteit van aanvoer en kwaliteit te garanderen, moet men met de losse tomaat wél in staat zijn de concurrentie achter zich te laten. Want laten we duidelijk zijn, de Canarische Eilanden kúnnen wel degelijk een heel goed product leveren.” Gigantische volumes zal Mundo Fresh overigens niet importeren van de eilanden, geeft Tolhoek aan. “Wij willen het net een beetje anders doen dan de rest. Zo willen wij alle producten eerst zien voordat ze naar onze klanten gaan. Door de grote volumes hebben veel bedrijven daar geen tijd voor, wij wel.” In die strategie past volgens Tolhoek ook de Canarische import binnen Mundo Fresh. “We willen iets bieden wat niet iedereen kan bieden. Het aantal importeurs van Canarische tomaten neemt steeds verder af, waardoor er ruimte ontstaat. Kwalitatief is de Canarische tomaat zeer hoogstaand. Dat willen wij combineren met specifieke aandacht hiervoor en het bieden van extra service aan onze retailklanten. Zo leveren wij bijvoorbeeld alle tomaten zonder kroontjes. Uiteindelijk hopen wijdoor onze benadering het vertrouwen in het Canarische product verder te versterken.”