Alle nieuwe rassen ten spijt, Elstar blijft een van de lekkerste rassen. Het heeft alleen een zwak uitstalleven, maar dat is met SmartFresh te verbeteren. Dat geldt ook voor appels van de tweede en derde pluk, blijkt uit recente winkelaankopen van AgroFresh en Fruit Consult.
Door Anton Oostveen,freelance journalist
Het verschil tussen een appel waar wel of geen SmartFresh op is toegepast, is voor velen ondertussen wel duidelijk. In de vijf jaar dat het in Nederland wordt ingezet, heeft AgroFresh bijna geen gelegenheid voorbij laten gaan om iedereen die met appels werkt zelf te laten ervaren wat het smaakeffect van dit sterk rijpingsvertragende middel is. Toch doet AgroFresh ieder jaar nog nieuwe ervaringen op met het middel. Beter gezegd, ze laat die ervaringen opdoen. Dit jaar door Fruit Consult, dat nu de daadwerkelijke toepassing in de koelcel uitvoert. Daar horen ook een groot aantal metingen bij, die dit adviesbureau uitvoert in een eigen laboratorium in Herveld. Vorige week donderdag was daar een aantal telers en medewerkers van veilingen en handelshuizen uitgenodigd om de ervaringen van dit jaar met Fruit Consult te delen. Zoals gebruikelijk was het proeven en beoordelen van diverse appels een onderdeel hiervan. Na één hap was al duidelijk dat het om wel en niet behandelde appels ging. Maar uit de toelichting bleek hoe opmerkelijk de resultaten waren. Opmerkelijk voor telers, maar ook voor AgroFresh zelf, want de toepassing was zeker niet volgens de geadviseerde methode. De uitkomst was vooral ook opmerkelijk voor de detaillisten, waarvan er (opmerkelijk genoeg) geen aanwezig waren.
Fruit Consult ging een week voor deze bijeenkomst winkelen in 29 supermarkten, waar ze Elstar kocht. Deze appels zijn per herkomst gesplitst in twee helften. Daarvan is de ene geplaatst in een koelcel, waar op die dag een behandeling met SmartFresh is gestart. Dat is dus veel verder na het pluktijdstip dan de geadviseerde zeven tot twaalf dagen. Zelfs bij appels in het winkelschap heeft het toepassen van SmartFresh nog effect. Niet dat dit een optie is, maar het geeft wel aan dat Elstar nog lang ontvankelijk is voor de werking ervan. Het past ook wel in de lijn van de afgelopen jaren. Aanvankelijk moest het middel uiterlijk zeven dagen na de pluk worden toegepast. Dit jaar ligt dat wat genuanceerder; afhankelijk van diverse rijpheidstadia kan het ook tot twaalf dagen. Ook na deze late behandeling waren de effecten duidelijk, zo was te proeven in de diverse monsters. De beoordelingen van de telers lagen op één lijn met de metingen van Fruit Consult. Zelfs in het winkelschap levert het toepassen van SmartFresh nog behoud van hardheid op. Het verschil tussen wel en niet behandeld liep soms op tot 1 kilo per cm². Dat kan net het verschil zijn tussen wel of geen herhalingsaankoop.
Fruit Consult en AgroFresh hielden met de aangekochte Elstar de telers en andere genodigden ook een spiegel voor.Lang niet alle partijen waren namelijk een positieve reclame voor dit ras. Een hardheid van 4,5 kilo per cm² mag dan voldoende zijn voor klasse I, het is wel een erg diepe ondergrens. Vrijwel alle consumenten geven de voorkeur aan een hardheid boven de vijf. Dat halen bijna alle appels nog wel aan de kassa, maar na een week uitstalleven bij 18º Celcius was een aantal onbehandelde herkomsten absoluut niet meer lekker. Dat is toch een slecht begin van het afzetseizoen. De toepassing van SmartFresh zou dan ook een breder doel moeten dienen. Aanvankelijk werd het vooral toegepast om appels na lange bewaring een beter uitstalleven mee te geven. Na mei wordt dat zonder toepassing immers vaak minder. Ook bleek het mogelijk appels zonder ULO-regime met alleen mechanische bewaring voldoende hard te houden tot in januari. Maar de bijeenkomst van vorige week maakte duidelijk dat de voordelen groter kunnen zijn.
“Bij een toepassing van de tweede en derde pluk valt veel meer te winnen dan bij de eerste pluk”, stelt Jan Peeters van Fruit Consult. Die appels liggen immers het eerst in de winkel. En als die goed smaken, zal de consument sneller opnieuw Elstar kopen. Daarmee bewijst SmartFresh de afzet van dit ras zeker zo’n goede dienst als het verbeteren van het uitstalleven van de laatste Elstar in het seizoen. Appels van de tweede en derde pluk zijn zeker zo lekker als die van de eerste pluk. Vooral in een jaar als dit, waarin de vruchten goed zijn gekleurd, bestaat het risico dat de vruchten van de eerste pluk al wel voldoende zijn gekleurd, maar nog niet optimaal van smaak zijn. Ook in de beproefde monsters zat een aantal appels die zeer knapperig waren, maar waarvan de smaak beter kon. Gelukkig zijn zulke partijen dit jaar een uitzondering. Over het algemeen is de eetkwaliteit van Elstar erg goed, benadrukt Peeters. Dat blijkt ook wel uit de hoge suikergehaltes, dankzij de fraaie nazomer. Helaas heeft de koude start van het seizoen het uitstalleven van de vruchten geen goed gedaan. Aan het weer van toen valt weinig te doen. Maar het uitstalleven is te verbeteren door te investeren in SmartFresh, zo bleek ook deze bijeenkomst. Een investering die zich uiteindelijk moet terugverdienen met extra herhalingsaankopen en daardoor grotere vraag.
SmartFresh doet precies wat de naam aangeeft; het houdt appels en ander fruit op een slimme manier vers. Bij Elstar is het behoud van de hardheid het belangrijkste doel, bij Jonagold is ook het voorkomen van een vettige schil in de loop van het uitstalleven een belangrijk voordeel. Het middel wordt toegepast als de cel met appels is gevuld. Het wordt opgelost in weinig water, waarna het verdampt en zich met de luchtcirculatie door de cel verspreid. De werkzame stof van SmartFresh neemt als het ware de plaats in van ethyleen. Door dit hormoon rijpen appels en worden ze uiteindelijk zachter en vettiger. De moleculen van de werkzame stof lijken op ethyleen en hechten zich in de appel op de plaats, waar anders ethyleen zich zou hechten. Omdat dit dan niet gebeurd, staat de rijping vrijwel stil.
AgroFresh meldt naast de toepassing op Elstar ook een toename van SmartFresh bij Jonagold. Bij dit ras speelt niet alleen het behoud van de hardheid een rol, maar ook het voorkomen van een vettige schil. Bij Jonagold wordt ook een aparte test uitgevoerd: de appels worden zeven dagen in een afgesloten trommel bewaard. Daarna wordt met een pompje wat lucht uit de trommel in een ethyleenmeter aangezogen. Behandelde vruchten mogen veel minder ethyleen produceren dan onbehandelde. Om het effect van elke behandeling te beoordelen gaat de medewerker van Fruit Consult die de toepassing uitvoert met drie zakken appels naar huis. Een om direct te bemonsteren, een die met de cel mee is behandeld en een die daar buiten is gelaten, maar wel onder dezelfde temperatuur heeft gestaan. De wel en niet behandelde partijen van alle rassen ondergaan diverse rijpheidmetingen. Na het meten van de hardheid gaat elke vrucht door midden, waarna op de ene helft de zetmeeltoets wordt uitgevoerd. Dat wordt met een camera vastgelegd, wat ook te automatiseren is. Mede omdat alle analyses als afstudeeropdracht worden uitgevoerd door een student van de Hogere Laboratoriumschool, voegt dat echter weinig toe. Van de andere helft gaat een deel in de sapcentrifuge, waarna het sap wordt gebruikt om met de refractometer het suikergehalte te bepalen. Als het goed is, moeten deze rijpheidparameters van de wel en niet behandelde monsters voldoende van elkaar verschillen. AgroFresh koppelt deze resultaten terug naar de teler, die daar bij onvoldoende resultaat rekening mee kan houden bij de afzet. Maar dat is tot nog toe bij geen enkele behandeling voorgekomen, meldt Fruit Consult.
Auteur(s): Anton Oostveen
Bron: Vakblad AGF , jaargang 62 , nummer 22 , datum 6-11-2008
Ads door Gooooooogle